٠٠٠ O RASIE ٠٠٠

 Cocker Spaniele angielskie to pieski z natury miłe i przyjacielskie, co sprawia, że są wspaniałymi
 psami do towarzystwa. Ich efektowny wygląd i niezwykłe posłuszeństwo zapewniają spektakularne
 wręcz sukcesy wystawowe. Uczuciowy, przyjacielski i łatwy w układaniu cocker spaniel stanie
 się niekłopotliwym członkiem rodziny tylko wtedy, gdy poświęcimy mu odpowiednio dużo czasu
 dbając o właściwy rozwój psychiczny i fizyczny, oraz wychowanie psa. Rasa ta popularność
 i niebywałe wzięcie wśród miłośników psów zawdzięcza przede wszystkim szczególnym cechom
 swego charakteru i doskonałym walorom fizycznym. Cocker spaniel jest bowiem psem wesołym,
 ruchliwym i wykazuje duży temperament, zwłaszcza w polu. Daje się łatwo układać. Cocker spaniele
 wykazują ogromną pasję do buszowania, szperania w gęstych krzewach, szuwarach i zaroślach.
 Cechuje je zamiłowanie do pływania, nurkowania i aportowania z wody i na ladzie. Są przywiązane
 do właściciela i bardzo czujne, mają łagodny charakter, oraz są ciche w warunkach domowych,
 ale w razie potrzeby bardzo czujne. Te wrodzone cechy charakteru oraz łatwość poddawania
 się tresurze stanowią o przydatności spanieli w użytkowaniu łowieckim jako płochaczy i psów
 aportujących drobna zwierzynę - tak podczas polowań w terenie suchym jak w wodzie

٠٠٠ POCHODZENIE٠٠٠

 Myśliwi w Anglii, doceniają doskonałą pracę psa w terenie, wyznaczali mu rozmaite zadania.
 Jednego wykorzystywali w lesie, innego w polu, jeszcze innego na terenach podmokłych, obfitujących
 w stawy, rzeki i jeziora. Pies aportujący zwierzynę przeważnie jej nie wystawiał.
 Bowiem aportowanie - zdaniem angielskich myśliwych - "psuje" doskonałość
 i czystość pracy psa, przeznaczonego głównie do wystawiania bądź wypłaszania zwierzyny.
 Dlatego np. foxhoundy używane są w polowaniach na lisy, harriery - na zające, beagle - na króliki.
 Z kolei retrievery służą wyłącznie do aportowania, a bloodhoundy (posokowce) do podążania
 za śladem zranionej zwierzyny. Jeszcze inne rasy wykorzystuje się jako norowce lub tropowce.
 Tak daleko posunięta specjalizacja doprowadziła do powstania i rozpowszechniania się grupie
 psów myśliwskich całej podgrupy płochaczy, wśród których miejsce pierwsze - właśnie ze względu
 na bezwzględną pracę - zajmują spaniele. Pochodzenie spanieli nie jest do dzisiaj dokładnie znane,
 podobnie jak wielu innych, znacznie starszych ras psów. Liczne ślady wydają się wskazywać,
 że pies przypominający wyglądem spaniela znany był już IV w. p.n.e. Prototyp spaniela zachował
 się w odnalezionej rzeźbie, datowanej na czasy Filipa II, ojca Aleksandra Wielkiego. Psy o zbliżonym
 wyglądzie spaniela miały być znane także w starożytnej Kartaginie. Są bowiem badacze,
 którzy utrzymują, że nazwa "spaniel" pochodzi od słowa "span",
 oznaczającego w języku kartagińskim królika. Według innych kynologów nazwę swą psy
 te zawdzięczają Hiszpanii, z której podobno pochodzą. Jeszcze inni, nazwę spanieli wywodzą
 od wyrazu "espana", co w staroirlandzkim dialekcie oznacza krzaki, żywopłot.
 Niemiecki kynolog Rudolf Lons jest zdania, że nazwa ta wzięła się od niemieckiego
"spanen", co oznacza, że pies pozostaje w napięciu w pracy. Faktem jest ,że już
 w VII i VIII wieku istniały w Hiszpanii psy długowłose, o zwisających uszach, używane do łowów,
 sprowadzone tam zapewne w okresie wypraw krzyżowych. Psy te rozpowszechniły się następnie
 we Francji i w Anglii, gdzie pojawiły się - zgodnie z zapiskami - w VIIIw. Według Beckmana,
 żaden z odnalezionych opisów nie charakteryzuje umaszczenia, bądź wyglądu tych psów. Musiały
 one znajdować się na Półwyspie Iberyjskim stosunkowo krótko, a następnie zostały wywiezione
 albo wyginęły. Sami Hiszpanie określają spaniele jako "perro inglese".
 w "Lex BajuVariorum" z początków VIII w. znaleźć można wzmiankę o psach używanych
 do łowów z sokołami, a więc o płochaczach. Prawa walijskie z 948 r. nazywają psy wykorzystywane
 w polowaniach spanielami. O spanielach wspomina w swej pracy ivre de chasse Gaston de Foix (XIV w.)
 oraz Chaucer w Wil of Bathes Prologue. W 1570 r. ukazała się po łacinie książka
 dr Johannesa Caiusa (John Keys of Kays), nadwornego lekarza królowej Elżbiety, De Canibus Brittannicus,
 przetłumaczona następnie na angielski i wydrukowana przez Abrahama Fleminga w 1576 r.
 Rozpowszechnione już w tym okresie spaniele dzielił autor na wodne - pracujące w wodzie
 oraz lądowe - pracujące przy chwytania ptactwa w sieci, bądź wykorzystywane do łowów z sokołami.
 Podział ten daje początek późniejszemu powstaniu odrębnych ras spanieli. Obok spanieli służących
 do łowów, istniała w Anglii od XIII w. odmiana spanieli karłowatych, psów pokojowych. Dała
 ona początek dwóm odrębnych ras spanieli. Klasyfikacja spanieli, zapoczątkowana przez Caiusa,
 ustaliła się ostatecznie z końcem XVI w. I tak, Obok spanieli pracujących w wodzie (water spaniele),
 spaniele lądowe dzielą się na wyższe, których przeznaczeniem było wypędzanie ptactwa podczas
 polowań z sokołami, oraz niższe, które warowały przed ptactwem złowionym w sieci. Niższy wzrost
 ułatwi nakrywanie ich wraz z ptactwem. Ze względu na rodzaj pracy tych dwóch odmian spanieli,
 pierwszej nadano nazwę springer albo starter spaniel, drugiej - sitting spaniel, a w latach późniejszych
 cocking, woodcock, wreszcie - cocker spaniel. W XVII w., po wprowadzeniu do polowań broni palnej,
 zmieniły się reguły łowiectwa. Spaniele zaczęto wykorzystywać odmiennie niż dotychczas - musiały
 zarówno wypłaszać zwierzynę, jak i aportować. Zapoczątkowało to hodowlę seterów, którym początek
 dały... właśnie spaniele. A wśród tych ostatnich dzielonych nadal tradycyjnie na lądowe i wodne,
 wyróżniono mniejsze lądowe - cocker spaniele, średnie, a zarazem cięższe - clumber spaniele
 i większe - springer spaniele, welsh spaniele, sussex spaniele i norfolk spaniele. Obok nich hodowano
 nadal spaniele karłowate, różnej maści, jako psy pokojowe. Z czasem jednak coraz ściślejsze formułowanie
 wymogów pod kątem wyglądu zewnętrznego, budowy anatomicznej, wzrostu, wagi i maści doprowadziło
 do ustalenia wzorców kilkunastu odrębnych ras spanieli, przyjętych przez Kenel Club w Anglii, a następnie
 - Międzynarodową federację i organizacje kynologiczne w rozmaitych krajach

٠٠٠ UŻYTKOWOŚĆ ٠٠٠

 Spaniele charakteryzuje nade wszystko duża ruchliwość i wesołe, a jednocześnie łagodne usposobienie.
 Mają one predyspozycje do pracy wodzie, wykazują umiejętność posługiwania się wiatrem i oszczekiwania
 gonionej zwierzyny, jak również wyjątkową wprost skłonność do jej przenoszenia po ubiciu lub zastrzeleniu.  Te wrodzone cechy charakteru, oraz łatwość poddawania się tresurze o przydatności spanieli w użytkowaniu
 łowieckim jako płochaczy i psów aportujących drobna zwierzynę - tak podczas polowań w terenie suchym,
 jak i w wodzie. Można je też układać do tropienia postrzelonej zwierzyny grubej. Tak więc ze względu na
 znakomite właściwości fizyczne i psychiczne, spaniele można uznać za psy myśliwskie wszechstronnie
 użytkowe. I w tym właśnie kierunku wskazane jest ich układanie. Nie powinno się jednak oczekiwać
 od nich tzw. ciętości w stosunku do drapieżników, ponieważ jest ona przeciwna ich naturze.
 Podobnie jak psy legawe ras angielskich, spaniele maja także zalety psa sportowego. Polując
 na ptactwo żyjące w polu lub na błotach, pracują podobnie jak wyżły, z tą jednak różnicą,
 że nie wystawiają zwierzyny. Podczas polowania pokonują pola zygzakami; gdy napotkają ptaka,
 powinny go poderwać do lotu. Spaniel, gdy zwietrzy zwierzynę energicznie macha ogonem.
 Jest bardzo przydatny ze względu na mniejszy wzrost aniżeli wyżeł - szerokość chodów spaniela
 jest mniejsza i wynosi ok. 30m w jedną i drugą stronę od myśliwego (zasięg skutecznego
 strzału śrutowego). Po strzale dobrze ułożony spaniel powinien przywarować, a ubitą zwierzynę,
 względnie tylko postrzeloną, po wydaniu rozkazu podać myśliwemu. Jeśli myśliwy poluje w zaroślach
 lub młodych drzewach na bażanty i króliki, spaniel powinien wypłaszać zwierzynę goniąc ją i oszczekując
 aż do granicy zarośli. Gdy zwierzyna nie zostanie postrzelona, spaniel wraca i szuka dalej. Takie
 zachowanie powinno go cechować również podczas polowania na ptactwo wodne, podczas którego
 - poza tzw. bobrowaniem i wypłaszaniem - ma bez wydania rozkazu przez myśliwego aportować
 ptactwo po jego zastrzeleniu. Po właściwym ułożeniu spaniele nabywają dużej sprawności myśliwskiej
 jako płochacze i posokowce. Spaniele - psy o łagodnym charakterze, niewielkie - świetnie nadają się
 do hodowania w mieście. Jeśli jednak przejawiają wyraźnie użytkowe cechy, powinny być szczerzej
 wykorzystywane w łowiectwie. Cocker spaniele, jeśli będą hodowane powszechnie tylko jako psy pokojowe,
 mogą całkowicie zatracić wrodzone przecież walory psów myśliwskich